اولین خانه «پرینت سه بعدی» که زلزله حریفش نمی‌شود!

وقتی صحبت از پرینترهای سه بعدی ساختمانی (3DCP) می‌شود، همیشه یک سوال بزرگ ذهن مهندسان سازه را درگیر می‌کند: «آیا این خانه‌ها در برابر زلزله دوام می‌آورند؟» تا امروز، این تکنولوژی بیشتر برای ساخت خانه‌های کوچک یا ویلایی در مناطق کم‌خطر استفاده می‌شد. اما خبری که امروز از توکیو مخابره شد، تمام معادلات را تغییر داد. سخت‌گیرترین کشور جهان در قوانین زلزله، بالاخره به این تکنولوژی چراغ سبز نشان داد.

شکستن سد قوانین سخت‌گیرانه ژاپن

به گزارش وب‌سایت Built Offsite، دولت ژاپن برای اولین بار مجوز سکونت و پایان‌کار را برای یک ساختمان دو طبقه که تماماً با تکنولوژی پرینت سه بعدی ساخته شده، صادر کرد. این پروژه که توسط شرکت ژاپنی Kizuki و با استفاده از پرینترهای غول‌پیکر شرکت COBOD اجرا شده، توانسته تمام تست‌های وحشتناک آیین‌نامه‌های لرزه‌ای ژاپن را پاس کند.

نکته حیرت‌انگیز ماجرا اینجاست: این خانه ۵۰ متری، نه با روش‌های سنتی تیر و ستون، بلکه با دیوارهای باربر یکپارچه و مسلح‌شده پرینت شده است.

چرا این خبر برای مهندسین ایرانی حیاتی است؟

ما در ایران روی کمربند زلزله زندگی می‌کنیم و همیشه در برابر تکنولوژی‌های جدید سبک‌سازی یا پیش‌ساخته، گارد داریم. اما این پروژه ۳ درس بزرگ برای صنعت ساختمان ما دارد:

۱. معماری که خودش «سازه» است

اگر به عکس‌های این خانه دقت کنید، دیوارهای صاف و گونیای سنتی را نمی‌بینید. طراحی این خانه از «غار» الهام گرفته شده است. دیوارهای منحنی و قوس‌دار در این سازه، فقط برای زیبایی نیستند؛ آنها نقش مقاوم‌سازی فرمی را بازی می‌کنند. پرینتر سه بعدی به مهندس محاسب اجازه داده تا دیوارها را دقیقاً در جایی که تنش زلزله بیشتر است، ضخیم‌تر پرینت کند. کاری که با قالب‌بندی فلزی سنتی تقریباً غیرممکن یا بسیار گران تمام می‌شود.

۲. آرماتوربندی در پرینت سه بعدی؟

بله! یکی از بزرگترین چالش‌ها در 3D Printing، عدم پیوستگی بتن و نبود میلگرد بود. در این پروژه ژاپنی، از یک روش ترکیبی هوشمندانه استفاده شده است. پرینتر لایه‌های بتن را می‌ریزد و همزمان میلگردهای تقویتی در نقاط بحرانی تعبیه می‌شوند. نتیجه؟ یک سازه بتن آرمه یکپارچه که در برابر نیروهای برشی زلزله، رفتاری شکل‌پذیر از خود نشان می‌دهد.

۳. سرعت اجرا: کلید حل بحران مسکن

ژاپن با بحران پیر شدن جمعیت و کمبود نیروی کار جوان روبروست (شبیه آینده‌ای که شاید در انتظار ما هم باشد). این خانه دو طبقه تنها در چند روز پرینت شد. برای کشور ما که نیاز فوری به ساخت میلیون‌ها واحد مسکونی مقاوم دارد، این تکنولوژی دیگر یک “شوخی فانتزی” نیست؛ بلکه راه حلی است که امتحانش را در لرزه‌خیزترین نقطه دنیا پس داده است.

جمع‌بندی: آینده همین‌جاست

تاییدیه دولت ژاپن، حکم «مهر استاندارد جهانی» برای خانه‌های پرینت سه بعدی را دارد. اگر این سازه‌ها می‌توانند زلزله‌های توکیو را تحمل کنند، قطعاً می‌توانند در تهران و سایر شهرهای زلزله خیز هم گزینه‌ای ایمن و سریع باشند. شاید وقت آن رسیده که انبوه‌سازان ایرانی، نیم‌نگاهی به جایگزینی «بنای سفت‌کار» با «اپراتور پرینتر» داشته باشند.

منابع:

• خبر اصلی: Built Offsite و گزارش رسمی شرکت COBOD
• تحلیل و بازنویسی: واحد تحقیق و توسعه آکادمی جاب‌سایت‌مستر